29 Mayıs 2011 Pazar

Büyük Uyku - Raymond Chandler

Polisiye kitaplarda yazarların oluşturduğu iyi ya da kötü karakterlerin
ne kadar önemli olduğunu bu türe meraklı her okuyucu bilir. Raymond Chandler de nevi şahsına münhasır bir karakter çıkarmış ortaya, Philip Marlowe.

Marlowe, özel dedektiftir. Söz dinlemeyip burnunun dikine gitme, alaycılık ve akıl yürütme konusunda üstün yeteneğe sahiptir. Kadın-lar-ı sever bu yüzden evlenmez, özel dedektiftir ancak parası yoktur ve iflah olmaz bir yalnızdır.

“ Lisanslı özel dedektifim, uzun bir süredir bu işi yapıyorum. Orta
yaşa merdiven dayamış, evlenmemiş yalnız bir kurdum, zengin değilim. Birkaç kez hapse düştüm, boşanma vakalarına bakmam. İçkiyi, kadınları, satrancı ve birkaç şeyi daha severim. Aynasızlar benden pek hazzetmez, ama iyi anlaşabildiğim bir-iki tanesi var. Buraların yerlisiyim, Santa Rosa’da doğdum. Kardeşim yok, bizim meslekte herkese olabileceği gibi, eğer bir gün arka sokakların birinde zımbalanırsam, kimse hayatının temel direğinin çöktüğünü falan hissetmeyecek.”


Marlowe’un müşterisi, eski general Sternwood'un birbirinden problemli iki kızı vardır. Küçük kızı Carmen, sürekli sorun çıkarmakta ve şantaj mektupları almaktadır. Büyük kızı Vivian ise üç kez evlenmiş, hırçın ve kumar düşkünü biridir. Kocası Rusty Regan aniden ortadan kaybolur. General bir tanıdığı aracılığı ile Marlowe'a ulaşarak şantajı yapan kişinin bulunması için yardım ister. Konuşma esnasında damadının ani gidişinden de bahseder. Ancak öncelikli yardım ihtiyacı duyduğu konu kayıp değil şantaj meselesidir.

Marlowe, eldeki ipuçlarını ve akıl yürütmelerini birleştirdiğinde ortaya çıkan görüntü şantajdan fazlası olur. Her ne kadar general yardım istememiş olsa da Rusty'i bulmak için de çaba gösterir.

Kitap, 1946 yılında Howard Hawks yönetiminde ve William Faulkner’in senorya desteği ile filme uyarlanır. Başrollerinde dönemin ünlü oyuncusu Humphrey Bogart ve Lauren Bacall vardır. Filmi de mutlaka izlemenizi tavsiye ederim.

Everest yayınları, Ahmet Ümit editörlüğünde kitabın yeniden basımını sağladı. Önsözde belirtildiğine göre yazarın diğer kitapları da okurlarla buluşacak. Marlowe ve Chandler ile tanışmak için bu fırsatı kaçırmamak gerek.




Ajanda Dergi Mayıs sayısı yazımdan alıntıdır.

2 yorum:

  1. Bu kitabı ben de okudum, hem de bulabilmek için kaç kitapçı gezdikten sonra ele geçirdim. oldukça yıpranmış eski bir baskıydı zaten bulduğum. Ve tahmin et kim tavsiye etmişti? Bizzat Ahmet Ümit:)) Bir imza gününde ortalık tenha olunca sohbet uzamış polisiye yazarlarına, Türk polisiyelerine falan kaymıştı. Ben hangi polisiye yazarını sevdiğini sorunca hararetle Raymond Chandler'i ve Büyük Uyku'yu önermişti. Sonunda editörlüğünü de yapmış demek, eh iyi devamı gelsin biz de okuyalım o zaman.
    Sevgiyle...

    YanıtlaSil
  2. Leylak Hanım, yazdıklarınızdan hangisini kıskanayım bilemedim; kitabın eski basımını mı, Ahmet Ümit'ten imza alabilmiş olmanızı mı yoksa kendisiyle sohbet etmiş olabilmenizi mi :))

    YanıtlaSil